Psikiyatri ve Sinema

BEE SEASON - HARFLEME/HECELEME SEZONU - 2005

Film Detayl= arı ve Görüntüleri için tıklayın.

FİLMİN AKIŞI

Filmin konusu = Myla Golberg’in aynı isimli romanınd= an alınmış olup, Naumann ailesinin üzerine odaklanmaktadır.

Saul Naumann (Richard G= ere), Kaliforniyanın Oakland Şehrindeki San Francisco Üniversitesinde Teoloji profesör&uu= ml; olarak çalışmaktadır. Uzmanlığı Kabbalah üzerinedir (Kabbal= ah, Hristiyanlıktaki Assi= siden Aziz Francis ve İslam’daki Mevleviler örneği, tutucu, konservatif ve ortodoks düşünced= en ötede, heterodoksik, mistik felsefe inan&c= cedil; sistemidir). Verdiği derslerde, Tanrı’nın dünyayı yarattığında kanallar içinde bir sürü ışık verdiğini, bu kanalların insanlarca bozulmasından dolayı fragmantize<= /span> edildiğini, dolayısı ile her bireyin bu parçalanmay&#= 305; tamir etme sorumluluğunda olduğunu - tikkun<= /span> olam: dünyayı tamir etme - yeğlemektedir. Araştırmaları,16ncı Asır Yahudi Mistik Kabbalist Isaac Luria eğitimini yansıtmaktadır. <= /o:p>

Eşi Miriam (Juliette Binoche), çocukluğunda her iki ebeveynini de bir trafik kazasında kaybetmiş, o zamanki çocuk psikolojisi odağında sevdiklerini kaybetmenin, sevdiklerine karşı bir bağlılık kurma potansiyelinden uzak kalmasına, böy= lece ilişkilerinde dinamizm eksikliğine ve en kötü olarak ta, hala matem basamaklarını geçememiş bulunmasına y= ol açmıştır. Kocasının “dünyayı tamir etme” felsefesini literal olarak algılamış, trafik kazasında camların tuzla-= buz olduğunu anımsaması, evlere girerek parlayıcı, kristal, cam eşyaları çalmasına, bunları yaln= 05;z kendi bildiği bir garajda derleyip-toplayarak, sembolik bir şekil= de, “kırılanı bütünleme, tekrar bütün = haline getirme” girişmesine, bu şekilde adeta kazayı reddetme, hala kabullenememe devresine çakılıp-kalmasına sahne olmaktadır.

Oğulları <= span class=3DSpellE>Aaron (Max Minghella) aslında yetenekli bir ergendir ve babası ile beraber, onun kemanına, çello ile katılarak her akşam devamlı klasik müzik geçmektedirler. Bu intellekt&= uuml;el uğraşının dışında babasından duygus= al bir yakınlık görmeyen Aaron, tip= ik ergenlik fırtınaları yaşamakta ve ailesinde kimseyi bir dert ortağı olarak bulamamaktadır.

Filmin odaklandığı ise, 11 yaşındaki kızları El= iza (Flora Cross) dır ve tesadüfen girdiği “harfleme-hec= eleme” yarışmasındaki başarısının babasınca izlenimine kadar aile içinde pasif bir yaşam sürmektedir (Birleşik Devletlerde, ilk okulların sonunda veya orta okullar= 05;n başında derlenen “ harfleme -heceleme” yarışmaları çok popülerdir. Bu müsabakalara ya kişisel olarak, ya da okul takımınca katılımlarda, sıra ile jüri önüne gelenlere p= ek kullanılmayan, ilimsel-bilimsel, veya eski kelimeler sorulur ve katılanlar kendilerine düşen kelimeyi h= emen orada, herkesin önünde hangi harflerden yapıldığını hecelerler. Bilen devam eder, bilemeyen çıkar. Bu şekilde en son kalan birinci, şampiyon ilan edilir). Eliza ilk defa girdiği okul şampiyonasında beklenmedik bir şekilde şampiyon olmuştur.

Naumann ailesi dışardan bakıldığında sıradan, belli bir sorunu bulunmayan, mutlu görünen, komşularca saygı ve sevgi duyulan bir ünite izlenimi vermektedir. İçerden ise, ailenin hiç bir ferdi doyumlu bulunmamaktadır. Miriam,= her geçen gün kendi dünyasına kapanmakta, bazen realite i= le hayali ayırt edemeyecek kadar depresyona düşmektedir. Saul, evde dinsel rutin kurarak ve programlaştırarak, gelenek-görenek düzeyinde işleri kontrol etmeye çalışmaktadır. Aa= ron babasının dinsel düşüncelerine isyan etmiş, ruhsal huzuru başka dinleri gözden geçirmekle bulmaya yönelmiştir. Bu arada kız arkadaşının genelde Hinduizm ve özelde de Hare Krishna inanc&#= 305;na merak sararak hafta sonları kampa katılma yalanı ile bu dins= el toplantılara gitmektedir.

Eliza okulunun düzenlediği yarışmayı kazandıktan sonra gittikçe genişleyen şampiyonalara katılmaya başlamış ve babasının dikkatini çekmiş= tir. Saul, kızının yaşından-başından-okulda aldığı orta dereceli notlara uymayan bu yeteneğinin bir Tanrı hediyesi olduğuna inanmıştır. Adeta bir bağımlılık ile kızının üzerine düşer ve zaten ilgiye muhtaç olan eşi ve oğlunu = daha da ihmal etmeye yönelir. Saul, kız= 05;na Kabbalah eğiticimsisi Abula= fia’nın ekolünde her harfin bir enerji taşıdığını= ; ve bir kelimeyi bütünleyen harflerin o kelimenin kuvvetini etkilediğini yansıtan bilgileri öğretmeye başlar. Eliza’ya meditasyon seansları verir ve bilmese bile, meditasyon ile bir kelimeyi derleyen harfleri nasıl mistisizm bağlantısı ile bulabileceğini gösterir. Eliza, beklenmedik bir şekilde, bazen kendinden geçerek sar’a-epilepsi nöbetlerine girer ama her girdiği yarışmayı da kazanmaya başlar. =

Bu arada Miriam, yine girdiği bir evden kristal-parıltılı madde çalarken yakalanır ve sorgusundan sonra çaldıklarını bütünlediği garajın adresini verir. Saul polis ile beraber bu lokale girdiğinde gördüğü muhteşem toplama-toparlama ile ne diyeceğini şaşırır. Soruşturmada Miriam&= #8217;ın ruh bozukluğu sebebiyle bunlara giriştiği kanıtlanı= ;nca ruh sağlığı ve hastalıkları enstitüs&uum= l;ne kaldırılır.

Aaron da artık iyice aileden kopmuştur. Babasının adeta bir obsesyon ile k= 5;z kardeşine dinsel bakımdan düşkünlüğü= ;ne üzülmekte ve kızmakta, Tanrı ile olan ilişkide bir= inci olma isteğine karşı kendi ailesi fertleriyle olan ilişki yetersizliğinin farkında olmaması delikanlıyı çileden çıkartmıştır.

Nihayet gün gel= ir, Eliza memleket çapındaki yarışmaya gitmeye hak kazanır. Babası ile katıldığı bu yarışmada evvelki müsabakalarda olduğu gibi rakip öğrencileri meditasyona girerek birer = birer elimine etmiş, kalan bir öğrenci= ile final kapışmasına kadar gelmiştir. Sıra kendine geldiğinde verilen kelime “origami&#= 8221; olmuştur. Saul sevincinden nerede ise oturduğu yerden sıçrama durumuna gelmiştir. Bu kelime= yi, Eliza ile olan seanslarında zaten gözden geçirmişlerd= ir.

Eliza, harfleri bire= r-birer söylemeye başlar ve... en son harfi, bilerek, “i” yerine “y” olarak seslendirir!

Saul önce kulaklarına inanamaz, kendince bitmiştir, mahvolmuştur, şaşkınlığı ağlamaya dönüşmüştür.<= /p>

Bu arada beklenmedik= bir şekilde yarışmayı onlardan gizli izlemekte olan Aaron babasına yaklaşır ve belkide yaşamlarında ilk defa olarak, o da ağlayarak, babasına sarılır, teselli eder. Saul da, yine ilk defa olarak oğlunun yakınlığına karşılık verir ve o da ona sıkı-sıkı sarılır. Sonra dönerek sahnede= ki yarışmayı kaybeden ve görevlice sahneden indirilen kızı ile göz göze gelir. Eliza babasına gözle= ri yaşlı olarak sevgiyle bakmaktadır. İlk şaşkınlığını atlatan Saul da, kızının sevgi dolu bakışlarını gülerek iade eder, niye bilerek kaybettiğini anlamıştır.

Bu arada enstitü= ;de olayı televizyondan seyreden Miriam da gözlerinden akan yaşlarla ilk defa gülümsemekte, kızının bilerek kaybetmesinin, aileyi bir araya getirmede ilk adım olduğunu algılaması ile huzura kavuşmanın mutluluğunu yaşamaktadır.

Ailede en küçük olmasına rağmen problemleri herkesden daha iyi algılayan küç&uum= l;k kız, yarışmalarda birinci oldukça ebeveynlerinin ve ağabeysisinin biraz daha yabancılaştığına ve birbirinden uzaklaştıklarına şahit olmuştur. Bu memleket çapındaki birinciliğin, ailenin mutluluğunu ilelebet sonlandıracağını bildiğinden, isteyerek şampiyonluğu kaybetmiş, ama ailesini bir araya getirmiş= tir.

Bu Eliza’n= 5;n “yaratıcılığı” ile soruna çözüm getiren bir buluş olmuştur.

Bazen her şeye rağmen şampiyon olmanın, birinci çıkmanın, herkesten daha iyi olmanın ispatının, mutlaka mutluluk getirmeyebileceğini güzel bir şekilde sergileyen bu filmin kaçırılmaması önerilmektedir.

Dr. Fuat Ulus