Psikiyatri ve Sinema

DOM DRAKOV - HOUSE OF FOOLS - 2002=

Film Detayları ve Görüntüleri için tıklayın= .

FİLMİN AKIŞI

Steve Ruh ve akıl hastalıklarının tanım ve tedavisindeki hastane ortamlarını içeren sayısız film vardır. Bu janra-janraya 1919 Alman ekspresyonist akımın bir sunumu olarak düşünebileceğimiz "Das Cabinet d= es Dr. Caligari" sessiz filmiyle baslanıldığı düşünülen yapımların odaklandığ= 5; "ruh hastalıklarının hastane" teması, günümüze kadar senaryo popülaritesini korumustur. Bununla beraber, bu popülarite, ruh hastalıklarının toplumda yanlış anlaşıldığının paralelinde gittiğinden, daha cok ya korku, ya da komedi filmlerine senaryo oluşturmustur. Sinema sektörü; "ruh sağlığı ve hastalıkları" konularında çekilen filmler ile, sinemaseverlere ya elinde kanlı balta, ağzından salyalar saçan "deliler"i, ya da haller= ine gülünen, palyaço karakterinde zavallıları sunmus= tur.

Yazarın repertuarında olan bu iki film, bahsettiğimiz "sinemania&quo= t; etiketlenmesi-damgalanmasinin dışında bulunmakta olup, hem tıp öğreniminde, hem uzmanlık eğitiminde, hem hast= alar ile geçirilen terapi seanslarında ve hem de toplum gösterimindeki faydaları kanıtlanmıstır.

Bunlardan biri, gözden geçireceğimiz 2002 senesi yapımı "House of Fools," diğeri de, 1966 yapımı, "Le Roi de Coeur - King of Hearts - Kupa Beyi" filmleridir.<= /o:p>

"Dom Drakov"un senaryosu, gerçek hayattan alınan bir olaydan esinlenmistir.

Rus-Çeçen savaşı esnasında, sınır bölgesinde bulunan Rus akıl hastanesinin yönetici ve çalışanları, cephenin gittikçe hastane bölgesine yaklaşmakta olduğ= unu izlediklerinden, "hastalara daha emin bakılacak" bir yeri ar= ama calışmasında ortadan kaybolurlar! Filmde tam olarak açıklanmadığı için, sinemaseverler; geride bir isçinin bile kalmadığı hastanede, hastaların kendi kaderlerine terkedildilmeleri konusunda pek te kafa yoramayacaklard&#= 305;r.

Doğal olarak, hastalar, savaş sebebinden haberdar olmadıkları gibi, hastane kadrosunun tümüyle niye ortadan kaybolduğuna da bir anlam verememektedirler. Hatta, bazıları, üzerlerinde bask&#= 305; şeklinde algıladıkları servis ilgililerinin, ortada gözükmemelerini, sevinçle bile karşılamaktadırlar.

Filmin kahramanı, Zhanna [Yuliya Vysotskaya] adında genç bir kızdır. İyi kalpli, herkesin iyiliğini isteyen, kayg= 05; ve endişelendiğinde hemen akordiyon calmaya baslayan [Her zaman aynı melodiyi çalmaktadır], bazan hareketli, bazan durgun = bir karakterdir...Amerikan pop şarkıcısı Brian Adams'ın sevgilisi olduğuna şartlanmış bulunmaktadır ve bir gün sevgilisi Brian Adams'ın gelip, onu buradan alacağı= ve evlenerek Amerika'ya götüreceğine inanmıştır. Zaman zaman düşlemeleri, hallüsinasyon düzeylerine bile çıkmaktadır.

Etrafında, her çeşit akıl ve ruh rahatszlığından muzda= rip olan hastalar bulunmaktadır.

Önceleri, hürriyetlerini kısıtlayan hastane personelinin birden yok olmalarini sevinçle karşılayan hastalar, yavaş yava&#= 351; kaygılanmaya baslamışlardır. Öyle ya, yemek yapan yoktur, temizliğe bakan yoktur, daha yüksek işlem ve iş= lev düzeyindeki hastalar, daha çok kötü bir sekilde hasta= lıklarını geçirenlerden ve bakıma ihtiyacı bulunan hastaların ihmalinden şikayet etmeye baslamışlardır. Hastalar arasında kavgalar izlenmektedir.

Zhanna, işte bu gibi durumlarda, hemen ortalığı yatıştırmaya calışmakta, herkesi neşelendirme= kte, doğal olarak komiklikleriyle hastaları eğlendirmektedir. Ken= di başına kaldığı anlarda da, hüzünlenmekte, ağlamakta ve zaman zaman Brian Adams'ın çıkagelmesind= en umudunu da kestiği izlenmektedir.

Nihayet çekilen Rus birliklerinin arkasından, Çeçen kuvvetleri hastaneyi basarlar ve hastalari görünce, onlar da bir zaman şaşkınlı= ;k geçirirler.

Çeçenlerin, yeni bir emir gelinceye kadar, hastaneyi bir üs olarak ellerinde tutmaları istenmiştir. Yerlerini tespit eden Rus topçusunun taciz atışları ile hastalar yeni bir tehlikeye sürüklenmişlerdir.

Bu arada, Çeçen askerlerinden biri, Ahmet [Sultan İslamov], akordiyon çalan Zhanna'ya, -kendisi de müziği ve dansı sevdiğinden ve enstrüman çalıcısı olduğundan- ilgi göstermiştir. Bu şekilde, evinden uzak olan dini-milliyeti-geleneği değişik bu iyi kalpli asker ile, Zhanna arasındaki "müzik arkadaslığı", "sevgi arkadaslığı"na dönüşür ve sonunda, Ahmet, Zhanna'ya evlenme teklif eder...

Zhanna; Brian Adams'ın kendisini gelip-alacağından,evlenip-Amerikaya götüreceğinden artık umudunu kesmiş , çares= izce teklifi kabul eder; etraflarındaki sevinçli asker ve hasta= lar düğün hazırlıklarına girişirler.

Bu arada Rus birliklerinin yaklaştığı ve Çeçenlerin geri çekilme emri hastaneye ulaşı= r.

Zhanna artık büyük bir karar verme arifesindedir:=

Evlenmeye hazırlandığı askerle birlikte, hastaneden ayrıl= 05;p gidecek midir, yoksa senelerdir birlikte bulunduğu, yegane "ailesi" olarak kabul ettigi diğer hastalarla beraber yaklaşan Rus kuvvetlerini ve dönmekte olan hastane personelini mi bekleyecektir?

FILMIN TIP ÖĞRETİMİNDE KULLANIMI:

TARTISMA: Hastane perso= nelinin, doktor ve hemşireler dahil olmak üzere, hastaları terketmele= ri?

FİLMİN RUH SAĞLIGINDAKI UZMANLIK EĞİTİMİNDE KULLANIMI:

TARTIŞMA: Zhanna'n= ın ruh rahatsızlığı, akıl hastalığının teşhisi, nedir? Siklotimi? Bipolarite? Sınır Kişilik Karakterleri? Disorganize şizofreni [Hamlet'te ki Ophelia karakteri]? Şizoaffektif şizofreni? Erotoma= ni [Brian Adams'in kendine aşık olduğunu düşünme= si]? Baska teşhis olasılıkları? Tedavi-terapi seçenekleri?

FİLMİN HASTALAR İLE OLAN SEANSLARDA KULLANIMI:<= /o:p>

TARTIŞMA: Filmdeki hastaların geçtiği devrelerin, bakımlarının, ilişki ve iletişimlerinin, seanslara katılan hastaların kendi hakiki hayattaki durumlarla karşılaştırılmaları?

FILMIN HASTA AİLELERININ VE TOPLUMUN EĞİTİMİNDE KULLANIMI:

TARTIŞMA: Genelde akıl hastalarının inançları-düşünceleri-duyguları toplumca ih= mal edilir, önemsenmez. Bir hastanın psikoz geçirmesi, onun da= bir insan olduğunu, onun da sevmeye-sevilmeye hakkı bulunduğunu, onun da kendi hayatının söz sahibi olabilme gerçeği görmezden gelinir. Onun için psikiyatrik rehabilitasyon-toplumsallaşma devresinde hastaların duyguları-düşünceleri-inançları dengelenmedikçe, iyileşimleri geçici ve düş&uu= ml;k düzeyde olur.

Bu film, seyicilere, ru= h ve akıl hastalarının da insan olduklarını ve akıl hastalığı geçirmeyenler kadar kamudan faydalanma haklarının bulunduğunu, hem de savaşın ortası= nda, göstermektedir.

Film, politik olarak, n= e Rus ve ne de Çeçen tarafını yüceltmekte veya yerin di= bine batırmaktadır. Bu yüzden de "tarafsız" olarak sunulan materyel zevkle izlenebilmektedir.

Dr. Fuat Ulus =