Psikiyatri ve Sinema

GRACE IS GONE - 2007

Film Detayl= arı ve Görüntüleri için tıklayın.

FİLMİN AKIŞI

Steve Stanley (John Cusack) and Grace (Dana Lynne Gilhooley) Phillips her ikisi de asker olarak hizmet verirken Kuveyt Savaşı’nda tanışmışlar, sevişerek evlenmişlerdir. = Bu evlilikten orta okula giden on üç yaşındaki kızı Heidi (Shelan O’Keefe) ve ilk okula giden dokuz yaşındaki kızı Dawn (Gracie Bednarczyk) düny= aya gelmiştir.

Stanley, savaşta yaralanmış ve tedavi gördükten sonra gazi olarak terhis edilmiştir. Hafif te olsa, yürümekte zor= luk çekmektedir. Bir satış mağazasının süpervizörlüğü görevini yapmaktadır.

Filmde “flashback - geribakış” ta bile gösterilmeyen, sinemaseverlere yalnız telefondaki ses mesajından tanıtı= ;lan Grace ise, askerlik görevine devam etmiş ve Irak Savaşı çıkınca da Irak’a atanmıştır.

Filmin açılışı; Stanley’i, kocaları Irak’ta görev yapmakta olan asker eşlerinin destekleyici gr= up terapisinin sergilenmesiyle başlar. Stanley, bir çok erkekte doğal olarak izlenen duygulardan söz açmama, herşeyin yolunda olduğunu belirtme, erkek gururu ile zayıflığ= 05; kabul etmeme gibi karakterleri göstermekte, 5-6 hanımın arasında kendini rahat algılamamaktadır. Hanımlar eşleriyle geçirdikleri beraberlikleri anlatırken, Stanley’e de soru sorulunca, eşiyle arasında özel olar= ak geçenlerin kimseyi ırgalamaması gerektiğini biraz da = kaba bir şekilde belirtir. Hanımlar şaşırır, özür dilerler ama bu grup eşlerin birbirlerine destek olarak geçirmekte oldukları bunaltıyı azaltma kümesi şeklinde oluştuğundan, Stanley’in bu tepkisine de ne diyeceklerini bilemezler.

Stanley’in, evdeki tek ebeveyn olarak kızları ile olan ilişki ve iletişimleri de sarsak ve çapraşıktır. Yemelerine-içmelerine, giyim-kuşam ve diğer gereksinimleri= ni hiç bir zaman eksik etmemesine rağmen, kızları ile duygusal olarak bir alış-verişe girememektedir. <= /o:p>

Bir gün kapı çalınır ve Stanley açtığında, karşısında bir deniz piyade= si sözcüsü ile askeri rahibi bulur! Kaynar sular daha haberi almadan başından aşağı dökülür. Eşi, bir çatışma sonucunda ölmüştü= ;r!

Genç adam, görevliler ayrıldıktan sonra oturduğu koltukta uz= un zaman kalakalır, işe bile gitmeyi unutur...
Stanley, yaşadığı bu şok içinde iken kızları okuldan döner ve haberi onlara verme durumu kendisin= in adeta bir panik yaşamasına sebep olur. Kızlarına, hemen herşeyi, kendi işini ve onların okullarını terkede= rek birkaç günlüğüne uzaktaki eğlence parkı= ;na gitmelerini, uzun zamandan beri baba ve kızlar bir araya gelemedikleri= ni, felekten birkaç gün çalmalarını önerir ve cevaplarını beklemeden, apar-topar kızlarını alır, üstündekileri bile çıkarmadan hep beraber arabaya atlayarak, eğlence parkı yöresine doğru yola düzülürler!

Dawn, daha çocukluğun verdiği saf ve temizlikle buna çok sevinmişken, Heidi ergenliğin verdiği merak ile işin içinde birşey olduğunu sezinler ama babasına bu bakımdan yaklaşamadığından dolayı da, durumu kabul eder, eğlenceye katılmaya çalışır.

Yolda mola verdiklerinde, Stanley, kızlarından gizli eve telefon etmekt= e ve eşinin tele-sekreterdeki mesajını dinledikten sonra, sanki eşi evde imiş gibi bunaltısını bildirmekte, kendis= ini çok sevdiğini ve durumu çocuklara açmada önerilerini beklediğini yansıtan konuşmalar yapmaktadır.

Yolları, Stanley’in doğup-büyüdüğü evden ge&cced= il;er. Bir gecelik mola verirler ve bu arada evde Stanley’in kardeşi Jo= hn (Alessandro Nivola) ile karşılaşırlar. Amcaların&#= 305; görmeden çok mutlu olan kızların aksine Stanley suratını asmıştır. İki kardeş birbirleri= ni sevmelerine rağmen ayrı karakterlere sahiptirler. John, Irak Savaşı problemini hiç bir zaman kabul etmemiş, memlek= etin Irak politikasını açıkça eleştiren ve başta başkan olmak üzere bütün hükumet görevlileriyle alay eden bir felsefeyi benimsemiştir. Stanley ise, bir asker olarak politikaya hiçbir zaman karışmamı= 51;, görevini yerine getirmede her türlü fedakarlığa yapmıştır. Hele şimdi eşinin vefatı ile, bu eleştirmelerden ve alaylardan her zamankinden daha fazla uzak kalma eğilimindedir.

O akşam, Stanley, çocukken annesinin kendisini yatırdığı odaya girer, eski yatağına uzan= 5;r ve o zamana kadar deneyiminden uzak tuttuğu duygusal boşalma ile = bir çocuk gibi hüngür-hüngür ağlamaya başl= ar!

Aile nihayet eğlence parkına varır ve hakikaten bütün günü güle-oynaya geçirirler. Kızlar, babalar= 5; ile yaşamlarında ilk defa böyle bir gün geçirmen= in mutluluğundadırlar. Bununla beraber, Stanley düşüncelidir. Artık kızlarına “spilling= the beans – baklayı ağzından çıkarma” zamanı gelmiş-çatmıştır. =

Eve dönerken, arabayı bir kenara çeker ve güneşin batışı manzarasını sergileyen sahilde kızlarına durumu söyler. Dawn hemen ağlamaya başla= r. Heidi önce işi sakladığı için babasına, öfkesiyle karışık birkaç yumruk atar ama sonra o= da ağlamaya katılır. Üçü de bu devreyi atlattıktan sonra, birbirlerinin kucağında batan güneşe karşı akşamı karşılamaya geçerler.

Son sahnede, Heidi’yi; annesinin kilisede yapılan cenaze töreni= nde törene katılanlara annesini anlatırken bulmaktayız. Sta= nley de, Heidi de ve hatta Dawn da, artık ağlamayı, paniği ve üzüntüyü devşirmişler, Grace’i sevgi ve saygıyla anmaktadırlar.

Her üçü de, “kabullenme” devresine girmişlerd= ir.

FİLMİN ELEŞTİRİSİ

Filmin senaryosu gerçek hayattan esinlenmiştir. Senaryo, kendisi sakat gazi ama karısı askerlik görevindeyken hastalanarak ölen emekli bir askerin üç kızı ve bir oğlu ile tek başına kaldığı devrelerin yansıtılmasıdır.

Grup terapisi yönünden, Stanley’in katıldığı küme tartışmaya açıktır. (Bizim de, Güneydoğu yöremizde ve Kuzey Irak’ta çarpışan askerlerimizin eşleri-aileleri-çocukl= arı için bir destek, açık-sonlu grup oluşturmaları gerekli olabilir mi.?)

Kübler-Ross tarafından bundan kırk sene önce formüle edilen ve bir kayıp sonrası “onaylamama-öfke-pazarlık-üzüntü-onaylama= 221; devrelerinin tartışması bu film için de yapılabi= lir. Stanley’in, daha çok “onaylamama, kabullenmeme, reddetme” devresine sıkışıp kaldığı izlenmektedir. Seyyahatleri esnasında eve telefon edip, eşiyle sa= nki hayattaymışçasına konuşmak gereksinimi bu onayla= mama devresini cok güzel bir şekilde yansıtmaktadır.

Ruh sağlığında olumlu ve yapıcı savunma sistemi olarak düşünülebilen “regression in the service of ego - ego’nun hizmetinde geriye gidiş” güzel bir şekilde sergilenmiştir. Stanley’in eski yatağında= bir çocuk gibi büzülerek ağlaması, bir yerde bu gösterimin diğer zamanlarda tutarsız-yersiz olarak belirtilm= esini önlemekte ama bunalım geçirene de uygun bir yer-zaman vere= rek rahatlatmaktadır.

Film, erkeklerin “anne” rölünü de oynaması gerektiğini, zamanı geldiğinde bu uyumu yapabileceklerini izlettirmektedir. Geleneksel olarak çocuklarla, özellikle de kızlarla duygusal iletişim değişik kültürlere rağmen hep annenin sorumluluğuna bırakılır. Bu fil= mde sarsak ve hatta bazı zamanlar komik denecek düzeylere inen Stanle= y, eksik-püksük te olsa, bu görevi hakkı ile yerine getirmektedir.

Aile terapisinde izlenilebilecek ve tartışılabilecek bir konu...<= o:p>

Filmde kısa da olsa, Stanley’in kardeşiyle olan ilişkisi de önemlidir. Genelde fikir ayrılığı olunca, bireyler= in birbirlerini sevmedikleri algılanır. Tamamen iki ayrı karakt= erin birbirlerini sevmeleri, bihassa açık-sonlu gruplarda rehabilita= syon devrelerine gelmiş hastalar için tartışılabilecek sahneleri sergilemektedir.

Özet olarak film, ruh sağlığında birçok alanda kullanılabilecek, tartışılabilecek ve faydalanılabilecek potansiyele sahiptir.

Filmin müziğini Clint Eastwood (Evet, yanlış okumuyorsunuz, “go ahead...make my day!” Clint Eastwood) yapmış bulunmaktadır ve güzel bir piyano soundtarck’i, filmin romantizmini ve seyredenlerin bilincine olduğu kadar kalplerine de hit= ap etmesini arttırmaktadır.

Raporlara göre, filmin direktörü, daha çekim başlamadan vaz geçtiği için senarist, senaryo yazarı, yönetmen sorumluluğunu yüklenmiştir!

Filmin yapımcısı John Cusack’tır ama ayrıca 20 kadar yapımcı da katılımda bulunmuşlardır. Film, 85 dakikalık süreciyle belki de son senelerin “en kısa filmlerinden biri” olduğu söylenebilir..<= /p>
Filmin belki de yegane eksik tarafı, Grace karakterinin gösterilmemesi ve dolayısı ile Stanley’in izleyicilerce karakter derinliğ= ;ine inilememesi olarak düşünülebilir. Bu eser, daha uzun ve dramatik bir ürün şeklinde sinema tarihine geçirilebilirdi.

Dr. Fuat ULUS =