Psikiyatri ve Sinema

MARTİAN CHİLD - MERİHLİ ÇOCUK – 20= 07

Film Detayları ve Görüntüleri için tıklayın= .

FİLMİN AKIŞI

David Gordon (John Cusack) toplumda kurgu-bilim romanları yazarak şöhret yapmıştır. Çocukluğunda iyi niyetlerine rağmen diğerlerinden değişik davranı&#= 351; ve tutumları dolayısı ile arkadaş edinememiş, ilk okul sıralarından yüksek eğiti= me kadar olan yaşamında daima sollanmı#= 1;, grup dışı bırakılmış ve hatta alay konusu olmuş, kötü niyetli arkadaşlarınca da itilmiş-kakılmıştır. David bu yalnızlığın verdiği acı ve üzünt= üyü kurgu-bilim romanları yazmaya başlayarak sub= lime etmiş, başarılı bir yazar olduğu da toplumca kanıtlanmıştır.

David’i, filmin başında daha evliliklerinin baharında kendi= ni çok seven ve kendisinin de çok sevdiği eşini hastalık yüzünden kaybetmiş ve matemini yürütürken izleriz. Eşinin çok yakın arkadaşı Harlee (= Amanda Peet) olduğu kadar David’in kız kardeşi Liz (John Cusack’in hakiki hayattaki kız kardeşi Joan Cusack), eşi ve çocuklarının kendini teselli etmekteki yardımlarına ve yaşamını sağlıklı b= ir şekilde devam ettirme için bütün uğraşılarına rağmen, David bir türlü ç= ok kıymet verdiği, kendisine iyi bir eşlik yapmasından da öte, hayatta yegane arkadaş olabildiği kişi olarak algıladığı karısının kaybını b= ir türlü üzerinden atamamaktadır.

Son yazdığı kitap toplumda bir numara olarak satış rekorları kırdığından, kitap evi sahibesi Mimi (Anjelika Huston) hemen ik= inci bir kitap ısmarlamasında bulunmuştur. Bununla beraber David, geçirdiği durumdan dolayı ayağını sürümekte, kitaba bir türlü girişememekte, zamanının çoğunu ona eşiyle = olan anılarını hatırlatan Somewhere isimli köpeğiyle geçirmekte, tanıtıcısı= ; ve koordinatörü Jeff’in (Oliver Platt) kitabın gecikmesinden dolayı kaygılanmasına ve devamlı olarak aramalarına, hatırlatmalarına ve eserin kararlaştırılan güne yetiştirilemeyeceğinden kaynaklanan endişelerine şahit olmaktadır.=

Evlilikte, eşinin ve kendisinin çok istemelerine rağmen çocukları olmamıştır. Tam öksüzler evi= nden bir çocuk edinmeyi tasarılaştırdıkları zamanlarda da, karısının hastalığı ve kayb= 05; bu evlat edinmeyi arka plana itmiştir. Şimdi David, adeta eşinin arzusunu yerine getirme düzeyinde öksüzler= in kaldığı merkezlere, evlere ve yurtlara haber salmıştır. Hem Amanda ve hem de <= span class=3DSpellE>Liz’in daha böyle bir şeye hazır olmadığı üzerindeki uyarmalara bakmadan bir evlat edine= rek karısının arzusunu yerine getirmeyi yeğlemiştir. Günlerden bir gün, yakındaki öksüz evi idarecisi o= lan Sophie’den (Sophie = Okonedo) bir mesaj alır ve evlat edinebilece= 7;i Dennis (Bobby Coleman) adını verdikleri bir çocuğun konuma getirildiğini öğrenir. Havanın kötü olduğu bir günde bölgenin gökyüzü incelemelerinin yapıldığı Obzervatuar binas= ı önünde sefil bir halde bulunmuştur. Gitt= iğinde, altı yaşında olduğu düşünülen bu çocuğun boyuna-bosuna uygun bir kutu içinden çıkmadığı, kendisinin Merih’= ;ten özel bir görev yüklenerek geldiğini ve tamamayınca tekrar Merih gezeğenine döneceğini iddia ettiği, güneş dokunduğu için kara gözlüklere gereks= inim duyduğu, ışınlardan korunmak için kutuda yaşadığı, zaman zaman kimse= nin anlamadığı bir dil konuştuğu, dünya yer çekiminin hafif olmasından dolayı havalanmamak için beline ve ayak bileklerine pillerden yapılmış ağırlık kemeri sardığı, yalnız bir &cced= il;eşit kurabiye dışında bir şey yemediği bildirilir.

David düş kırıklığına uğramıştır. Böyle acaip huyları ve inançları olan bir çocuğun hem de <= span class=3DSpellE>David’in geçirmekte olduğu matem havasında iken kurumca kendisine uygun görülmesine biraz şaşırmış, biraz da kızmıştır. = Sophie’nin ilk aklına gelenin neden kendisi olduğunu sorduğunda Sophie, “…her ikinizin de kutularınızdan çıkabileceğini düşündüm…” demesini David değilse bile izleyiciler anlamlı bulmaktadırlar.

Genç yazar bir-iki gün sonra düşünmeye başlar. Yava#= 1; yavaş Dennis’te kendi çocukluğunu görmeye başlamıştır. Ö= ;yle ya, kendisi de çocuk iken etrafı tarafından “garip v= e acaip” bulunarak dışlanmış, yalnız kalmış değil midir?

Bu düşünce ile öksüzler yurduna giderek kanunları= ;n verdiği bir aylık müsaade, “deneyim ayı” çerçevesinde Dennis’i evlat edinme protokolüne girişir. Çocuğun kaldığı kutunun aralığından bakarak kendini tanıtır ve yanında götürdüğü güneşten koruma merhemini kutu içine uzatır, yüzüne sürerse güneşten korunacağını bildirir, kendisi için güneşten korunma için bir şemsiye getirdiğini, dolayısı ile kutu dışına çıkabileceğini de ekler.<= /span>

O zamana kadar neye inanmakta ise daima bir tepki görmüş olan = Dennis, inançlarını kabul eden bir kişinin ortaya çıkmasından çekine çekine, biraz güven ve biraz da merak ile kutudan çıkar, David’in kendi= ni evine götürmesine razı olur.

Filmin bundan sonrası zaman zaman komedi, zaman <= span class=3DSpellE>zaman dram ve zaman zaman= da “kıssadan hisse alma” boyutlarında geçer.=

David, Dennis’i okula yazdırır ama bir-iki gün sonra okul müdiresinden davet alarak gittiği ofisinde, kendisine Dennis’in arkadaşları= ndan onu-bunu çaldığı, derse pek dikkat etmediği, oku= l prosedürlerine uymadığı, ancak bu özel durumu karşılayacak olan engelli çocukların eğitim gördüğü konumlara gitmesi gerektiği bildirilir.

Dennis’in ev yaşamı da bir “normal” çocuğun günlüğüne benzememektedir. Devamlı olaral polaroid foto makinası ile herşeyin ve herkezin resimlerini çekmekte, lüzumsuz görülen eşyaları kendi odasındaki konsolda biriktirmekte, o yaştaki bir çocuğun kapasitesi dışında kalan ilim-bilim eğitimiyle ilgilenmektedir.

Bir gün evde zaten bütün bu olanlara canı sıkılan= ve yazmaya çalıştığı kitabına odaklanmaya gayret = eden David’e yaklaşırken kazara bir = vazoyu devirir ve kırar. David önce büyük bir kızgınlık tepkisi gösterir. Bundan dehşete düşen Dennis ağlama= ya başlar. Çocuğun bu hali David’e= çok dokunur. “Bak” der, “hiç te kızmadım...kır&= #305;lmış, ne yapalım yani?” diye şakalaşmaya başlar ve kend= i de bir vazo alarak atar ve kırar! Bunun üzerine Dennis’te önüne geleni atıp-kırmaya girişir! David onu mutfağa götürür, dolaptan tabakları çıkarır, “Hadi bakalım” der, “Rumlar gibi hem oynayalım, hem de tabak kıralım!” Karşılıklı kırdıkları tabaklar yetmiyormuş gibi kahkahalar içinde birbirlerine de ketça= p ve hardal sıkmaya başlarlar. Bu şekilde De= nnis ilk defa “baba” rolündeki birinden ilgi görmesinden, = David de bir an o matem havasından çıkıp, çocukluğuna dönmekten son derece mutludurlar. O sırada da, “çat kapı” öksüzler kurumu genel müdürü çıkıp-gelmez mi?

Bu olaydan sonra, David, Denn= is’e “dünya yaşamını” öğretmeye girişir. Dennis’e, Merihten geldiğini kabul ettiğini ama görevini de tam yapması için, Merih’e döndüğünde dünyalıların nasıl yaşadıklarını sunmasında fayda olacağını önerir. O zamana kadar kendisinin Merih’ten olduğunu inanmayanların yaptıklarını “anormal” olarak algıladıklarını izleyen Dennis önce şaşırır, ondan sonra da sevinerek David’in önerisini kabul eder.<= /span>

Bundan sonraki sahneler, karşılıklı dondurma yemeden beyzbol oyununa kadar “normal” bir baba-oğul’un ilişkisini ve iletişimini sergiler. Dennis bu arada siyah gözlüklerini çıkarır, “ağırlıklarınıR= 21; atar, yeni yazıldığı okulda elinden geldiği kadar başarılı olmaya gayret eder.

Aralarındaki yakınlığa rağmen, Dennis ha= la Merih’ten geldiğini iddia etmektedir ve artık görevini tamamladığından dolayı dönme zamanının geldiğini devamlı gündeme getirmektedir. David bu arada yazacağı kitabın konusunu değiştirmiş= ; ve “Merihli Çocuk” isminde bir eser bitirmiştir. Bu Mimi’nin de Jeff’in de tepkisine se= bep olmuştur ama David, M= imi’ye kitabı zorla vererek okuması için zorlamıştır.

Son sahnede Dennis’i evde veda yerine geçecek bir kaç işaret bıraktıktan sonra kendisinin ortada bırakıldığı Obzervatuar’a, Merihlilerin gelip-almaları için gitmesi izlenmektedir. Binanın tepesine çıkan Dennis’i= , apar-topar oraya koşan David durdurur. Ann= e ve babanın normalde kaybolmayacağını, çoğunun çocuklarını sevdiğini, kendisinin de bu çoğunlukta bulunduğunu, kendisine kimsenin yapamayacağı yardımı yaptığını, matemden çıkararak çocukluğuna götürd&uum= l;ğünü, Dennis’i her zaman seveceğini, Dennis’in de onu sevdiğinden kendisiyle kalmasını ister. Her ikisi de yaşlara boğulmuşlardır. Dennis en sonund= a David’i bile şaşırtan bir soru yöneltir:

“Annem ile babam beni niçin terketmiş olabilirler?”

O zamana kadar incinmemek için başka birinin hüviyetine girme savunma mekanizmasını kullanan Dennis= , David’in samimiyeti ve sevgisi karşısında hakikat ile karşı karşıya kal= ma cesaretini göstermiştir.

David te, onların aptal olduğunu ama kendisinin <= span class=3DSpellE>herşey olabileceğinin aksine aptal olmadığı, Dennis’i de hi&c= cedil; bir zaman bırakmayacağı cevabını verir.

Bunun üzerine yeni “baba-oğul” sarmaş-dolaş olurlar...

&= Ouml;te yandan sinema severler, Mim= i’yi kitabın son sayfasını da okuduktan sonra için-i&ccedi= l;in ağlayacak şekilde duygulandığına şahit olacaklardir

F= İLMİN EĞİTİM VE ESENLEMEDE KULLANIMI

F= ilmde ruh hastalıkları ile ilgili hiç bir şey bulunmamas= 05;na rağmen, hikaye ruh hastalarının toplumda etiketlenmesine, damgalanmasına yol açan, Anglo-Sakson Ekolünde “prejudice” denilen ve dilimize “ön-yargı” olarak tercüme edilebilen insan zayıflığını güzel bir şekilde gözler önüne sermektedir.

P= lato’ya göre “normal,” bir çoğunluğun, bir yer ve= bir zamanda kabul ettiğidir. Bu parametrede ruh hastaları “normal” olarak kabul edilmeyebilir. “Normal” olmay= an daima horlanır, alay edilir, itilir-kakılır, spitüel, psikilojik ve bedensel zararlar verilir. Mamafi= h, kimse de “normal” olmayanı, “normal” hale dönüştürebilecek uğraşılara girişme= z.

F= ilmde herkes Dennis’in hika= yelerini reddederek, kendi kıymetlerini kabul etmesinde ısrar göstermişler, Dennis’te aksine = buna tepki olarak, daha “anormal” tutum ve davranışlara geçmiştir. David’in onu “olduğu gibi kabul etmesi”nden sonradır ki, Dennis herkesce beklenen yaşama “alışmaya” başlamıştı= r.

B= uradan çekilebilecek paralel, ruh hastalarının hakikaten ne çektiklerini öğrenmeden, yalnız istatistik ve “= elle tutulur-gözle görülür” ilim tanım-tedavi-tak= ip işlemlerinin uıygulanmasından devamlı bir fayda sağlanamayacaktır.

R= uh hastalığı, ruh hastasınca ne anlam taşımaktadır?

T= oplumun, ailenin ve ruh hastalığında uzman görevlilerin önce bunu araştırıp incelemesi lazımdır.

B= ir kişi kanser olduğunu rahatça konuşabilmesine rağmen, ayn&#= 305; birey niye depresyonunu bir ayıpmış veya günahmı&#= 351; gibi saklamaya yönelmektedir?

&= #8220;Normalite” herkesde vardır...

&= #8220;Kacıklık” potansiyeli de herkesde bulunmaktadır...

B= ütün mesele, bu ikisi arasında denge kurarak yaşamımızı mutlu, sağlıklı ve başarılı olarak sürdürebilmektedir.

Eğer ruh hastalarının ne geçirmekte olduklarını anlam= adan kendilerine yalnız bizden “başka” oldukları için “anormal” dersek, onlar da “Dennis” gibi “anormal” rolünü benimsiyec= ekler, “bir insana kırk gün deli dersen, deli olur” atasözünü de kanıtlayacaklardır.

Dr. Fuat ULUS<= /span>